Optužbe koje su evropske sile u martu iznijele na sastanku G7 – da Rusija pomaže Iranu u pripremi napada na američke snage – u međuvremenu su dobile potpuno novu dimenziju. Rat između Irana i Sjedinjenih Država, koji je počeo krajem februara ovom godinom, do danas nije zvanično okončan, uprkos nekoliko pokušaja primirja, a odnos Moskve i Teherana ostaje jedna od centralnih tačaka spora između Zapada i Rusije.
Podsjetimo, na sastanku ministara spoljnih poslova G7 u Francuskoj, šefica evropske diplomatije Kaja Kalas tvrdila je da Rusija Iranu dostavlja obavještajne podatke kojima se cilja na američke vojnike, dok je francuski ministar Žan-Noel Baro ocijenio da je saradnja dviju zemalja “dokazana i kontinuirana”. Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski je otišao i korak dalje, tvrdeći da ruski sateliti fotografišu američke vojne baze u regionu – od Dijego Garsije do Kuvajta i Saudijske Arabije – u interesu Teherana.
Od tada se situacija na terenu dodatno zakomplikovala. Nakon što je početno primirje od 8. aprila, posredovano Pakistanom, nekoliko puta bilo prekršeno sa obje strane, sukob se ljetos ponovo rasplamsao. Sjedinjene Države su krajem juna ponovo uvele pomorsku blokadu Irana, nakon što je Teheran napao nekoliko komercijalnih brodova koji su zaobišli odobrenu rutu kroz Hormuski moreuz. Prema posljednjim izvještajima američkih vojnih izvora, sukob je i početkom avgusta i dalje aktivan – bez novih velikih civilnih žrtava unutar Irana u posljednjim danima, ali uz stalne napade dronovima na Kuvajt i incidente s tankerima u blizini moreuza. Predsjednik Donald Trump je nedavno izjavio da rat “mora uskoro okončati” i da smatra da Iran “ne može još dugo izdržati”, što ukazuje da diplomatski pritisak i dalje traje paralelno sa vojnim djelovanjem.
U takvom okruženju, pitanje ruske podrške Iranu dobija dodatnu težinu. Evropska unija je, naime, već ranije uspostavila poseban sankcijski okvir usmjeren upravo na iransku vojnu podršku Rusiji – prvobitno zbog isporuke dronova i raketne tehnologije za rat u Ukrajini, a okvir je vremenom proširen i na iransku podršku naoružanim grupama na Bliskom istoku. Kroz taj mehanizam, na sankcijskim listama Brisela se već godinama nalaze pojedinci i firme povezane sa iranskim programom bespilotnih letjelica, iranske brodske kompanije, ali i ruske firme koje prevoze iransko oružje preko Kaspijskog mora.
Paralelno s tim, Evropska unija je krajem oktobra 2025. usvojila i deveti-naesti paket sankcija protiv same Rusije, kojim je dodatno pooštrila mjere prema ruskom energetskom i finansijskom sektoru, uvela zabranu uvoza ruskog tečnog gasa i proširila ograničenja izvoza robe dvostruke namjene na desetine novih kompanija – uključujući i one iz trećih zemalja. Iako taj paket nije direktno vezan za rat u Iranu, analitičari ga vide kao dio istog šireg pritiska kojim Zapad pokušava ograničiti resurse koje Moskva može usmjeriti u bilo koji vid vojne saradnje, uključujući i onu sa Teheranom.
Sve to potvrđuje ocjenu koju su evropski zvaničnici iznijeli još u martu – da se ratovi u Ukrajini i na Bliskom istoku ne mogu posmatrati odvojeno. Dok se u Vašingtonu i dalje govori o kraju sukoba “za nekoliko sedmica”, a u Omanu se vode pregovori o ponovnom otvaranju Hormuskog moreuza, pitanje da li i u kojoj mjeri Rusija zaista pomaže Iranu ostaje otvoreno – i predstavlja jednu od tačaka koja bi mogla presudno oblikovati odnos Zapada prema Moskvi u narednim mjesecima, bez obzira na ishod samog iransko-američkog sukoba.
Na Balkanu se uvijek nešto dešava – od političkih preokreta do svakodnevnih priča koje odjeknu cijelim regionom. Ako vas zanimaju aktuelna dešavanja, život običnih ljudi iz zemlje tako i iz susjedstva, ne propustite ostale članke iz naše kategorije Vijesti. Svaki dan donosimo priče koje se tiču baš nas!
